عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

377

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

دوسارى نقطهء مركزيه جيرفت و ضابطنشين آنجا است و چون هواى اين نقطه گرم است و از هر جهت دائر و آباد ، در زمستان ضابط جبال بارز و جيرفت هردو در اين نقطه سكونت مىكنند و همين‌كه چند صباحى از عيد نوروز بگذرد در كوههاى ييلاقى جبال بارز نشيمن اختيار مىكنند و طرف شرق و شمال آن را كوهى احاطه كرده است و به اين جهت مبلغى بر گرمى هواى آن افزوده . چشمه‌هاى دوسارى 732 و در اين نقطه يك رشته قنات و چند چشمه از كوه جارى و اسامى آنها به قرار تفصيل است : - نهر ديوان نسبت به ساير نهرها زيادتر [ ست ] و دوازده گاوبند زراعت مىشود - چشمهء ماكلان ملكى اهالى ساردويه - چشمهء برخوردارى ملكى ايضا - چشمهء رندجان ملكى مير ناصر خان - قنات جو بالا ملكى تجّار لارى . و فى الواقع آن را قصبچه مىتوان گفت و از تمام محال رودبار و جيرفت و جبال بارز آبادتر و به مراتب دايرتر است . عمارات دوسارى 733 و چند خانه در اينجا از آجر ساخته‌اند و بعلاوه يك حسينيه و يك مسجد و يك آب‌انبار و يك كاروانسراى محقرى حاجيه جانى زوجهء مير ناصر خان حاليّه بنا كرده است و فعلا دايرند . و مشار اليها سه كاروانسراى ديگر هم در سه نقطهء مسكون و قريه بكرى و سروستان ساخته است كه بالفعل براى عابرين و متردّدين مفيد ، خصوصا در نقطهء مسكون و ده بكرى لازم و خيلى اسباب رفاه است . و قلعه [ اى ] هم در وسط عمارات دوسارى از قديم بوده و گويند شاهرخ خان نامى بانى آن [ بوده ] و در دويست و پنجاه سال قبل بنا شده است . حمّامى هم مرحوم وكيل الملك اول ساخته است و چون در اين نقاط جيرفت و جبال بارز و رودبار منحصر به فرد است خيلى مغتنم و از خيرات عمده است . بالجمله هواى دوسارى به‌واسطهء محاط بودن كوه و انبوهى نخيلات از كهنوج سعيد خان گرمتر و رطوبتش نيز زياد است و خلق اينجا از ملّاك و زارعين و عملجات خالصه و تجار و كسبهء متفرقه قريب پانصد نفرند و غالب عملجات اربابى